Porady

Tkanka tłuszczowa u sportowców – korzystna czy nie?

Nadmiar tkanki tłuszczowej niemal w każdej dyscyplinie sportu jest niekorzystny.  Jest to nie tylko zbędny balast ale także zagrożenie związane z większym ryzykiem wystąpienia miażdżycy czy chorób serca.

W sportach wytrzymałościowych  a także w biegach sprinterskich czy skokach nadmiar tkanki tłuszczowej przyczynia się do zmniejszenia szybkości oraz wydolności, powodując zmęczenie.

Są dyscypliny sportowe, w których przy większej masie ciała sportowiec może osiągnąć m.in. większy pęd pozwalający na dalsze rzucenie młotu/dysku lub przewrócenia przeciwnika w zapasach. Jednak dlaczego zwiększając masę ciała mamy zwiększać masę tkanki tłuszczowej? Jedynym powodem jest fakt, że o wiele szybciej uzyskać ten rodzaj tkanki niż tkankę mięśniową. Jednak to tkanka mięśniowa jest silniejsza i potężniejsza niż tłuszcz dlatego to głównie na przyroście tkanki mięśniowej powinniśmy się skupić przybierając na wadze.

Nie należy jednak gwałtownie zmniejszać ilości tłuszczu w organizmie ponieważ jest on niezbędny do życia. Tkanka tłuszczowa ochrania narządy wewnętrzne, utrzymuje ciepło a także tworzy element budulcowy tkanek mózgu oraz włókien nerwowych. U kobiet znajduje się więcej tkanki tłuszczowej, która gromadzi się głównie wokół bioder i w piersiach. Bierze ona udział utrzymaniu równowagi hormonalnej a co za tym idzie cyklu miesiączkowego.

Najważniejsza jest jednak nie ilość tkanki tłuszczowej w organizmie ale jej rozmieszczenie. Wyróżnia się tłuszcz trzewny, który gromadzi się wokół brzucha (sylwetka typu „jabłko”) oraz tłuszcz gromadzący się w okolicach ud i bioder (sylwetka typu „gruszka”).  Pierwszy typ sylwetki jest groźniejszy ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2, miażdżycy, nadciśnienia, chorób serca oraz zakrzepicy. Także nie BMI ma tutaj znaczenie ale rozkład tkanki tłuszczowej. Mężczyźni mają głównie sylwetkę typu „jabłko” ze względu na wyższy poziom testosteronu, kobiety zaś sylwetkę typu „gruszka” ze względu na estrogeny.  U kobiet w okresie menopauzy poziom estrogenów spada co powoduje przemieszczenie się tkanki tłuszczowej z okolic ud w okolice brzucha co jednocześnie zwiększa ryzyko wystąpienia wyżej wymienionych chorób.

Jak można zmierzyć rozmieszczenie tkanki tłuszczowej?

  • Obwód talii – powyżej 94 cm u mężczyzn i  80 cm u kobiet stanowi o typie sylwetki „jabłko”.
  • WHR (stosunek talia:biodra) – obwód talii należy podzielić przez obwód bioder. Stosunek powyżej 1,0 u mężczyzn i 0,85 u kobiet stanowi o sylwetce typu „jabłko” zaś poniżej tych wartości stwierdza się sylwetkę typu „gruszka”.

Jaki jest więc odpowiedni % tkanki tłuszczowej dla sportowców?

Odpowiedni % tkanki tłuszczowej jest zależny od dyscypliny sportowej. Naukowcy z Arizony ustalili, że idealny poziom tkanki tłuszczowej dla sportowców płci męskiej stanowi 6-15% zaś dla kobiet 12-18%. Najniższe poziomy tkanki tłuszczowej odnotowano w dyscyplinach takich jak: biegi długodystansowe, kulturystyka, kolarstwo, gimnastyka.

Fizjolodzy zalecają minimum 5%  tkanki tłuszczowej dla mężczyzn i 12% dla kobiet – taka bowiem ilość pozwala zapewnić organizmowi podstawowe funkcje życiowe. Poniżej tych wartości często obserwuje się zaburzenie płodności oraz osłabienie libido. Problemem jest również osłabienie procesów myślowych i zdolność koncentracji ze względu na zaburzone przewodnictwo nerwowe.

UWAGA: Nie ma idealnej % zawartości tłuszczu dla danej dyscypliny oraz dla danego sportowca. Dla każdego istnieje optymalny zakres procentowy tkanki tłuszczowej!

Już za tydzień w kolejnym artykule napiszę o problemach diet niskotłuszczowych, najlepszych źródłach i ilościach dostarczanych tłuszczów i nie tylko.

Athletic girl
Dlaczego warto z TrenerGURU